
في الذاكرة دائمًا
کوروش زارعی
23 سبتمبر 1972✦8 نوفمبر 2026
مكان الميلاد: میناب، استان هرمزگان، مكان الوفاة: منزل شخصی
عنوان المرقد: گلزار شهدای علیبنجعفر(ع)، قم
كنتُ ميتًا فحييت، كنتُ بكاءً فصرتُ ضحكًا،
جاءت دولة العشق فصرتُ دولةً باقية.
پرتره کوروش زارعی؛ عکاس: حسین زهرهوند، خبرگزاری تسنیم. منبع: تسنیم؛ CC BY 4.0.
السيرة الذاتية
کوروش زارعی؛ هنرمندی از میناب تا صحنههای ایران
کوروش زارعی، بازیگر، کارگردان تئاتر و مدیر هنری ایرانی، روز ۱ مهر ۱۳۵۱ در مینابِ استان هرمزگان به دنیا آمد و روز ۱۷ آبان ۱۴۰۵ پس از یک دوره بیماری در منزل شخصی خود درگذشت. نام او برای بسیاری از مخاطبان تلویزیون با بازی در نقش لاوی، یکی از برادران حضرت یوسف در مجموعه «یوسف پیامبر» گره خورده است؛ اما بخش بزرگی از زندگی حرفهایاش در تمرینخانهها، سالنهای نمایش، کارگردانی و حمایت از نسل تازه تئاتر سپری شد.
کودکی، آغاز علاقه و تحصیلات
آغاز مسیر هنری او به نوجوانی بازمیگردد. بر اساس زندگینامههای منتشرشده، از حدود ۱۳ سالگی فعالیت تئاتری را شروع کرد و نمایش «گل و جهله» از تجربههای نخستین او در فضای مدرسه بود. این نقطه شروع به سالها فعالیت مستمر در هنرهای نمایشی انجامید. زارعی در ادامه در رشته هنرهای نمایشی تحصیل کرد و مدرک کارشناسی گرفت. درباره سالهای نخست زندگی او اطلاعات عمومی محدودی منتشر شده است؛ بااینحال، آغاز فعالیت نمایشی در نوجوانی نشان میدهد که تئاتر از همان سالها بخش مهمی از مسیر حرفهای او بوده است.
از تئاتر تا تلویزیون و سینما
تئاتر نخستین و پایدارترین میدان کار زارعی بود. او در صحنههای گوناگون هم بازی کرد و هم کارگردانی را بر عهده گرفت. در کارنامه بازیگری صحنهای او نمایشهایی چون «خاک سبز»، «غمنامه فرات»، «خورشید کاروان»، «بر دار شدن حسینبنمنصور حلاج»، «مرگ در ساعت مرغابی»، «مسافران مرو»، «دکتر استوکمان» و «رؤیاهای خلیج فارس» دیده میشود. در جایگاه کارگردان نیز «کانال کمیل»، «فیروزه که میخواند»، «شبمویهها»، «زنان مهتابی، مرد آفتابی»، «بانوی بینشان»، «ماه معصوم» و «راکب» از آثار ذکرشده در گزارشهای هنری هستند.
حضور او در تلویزیون با آثار اوایل دهه ۱۳۸۰ از جمله «غروب بیپایان» گسترش یافت. شهرت عمومیاش با نقش لاوی در سریال «یوسف پیامبر» به کارگردانی فرجالله سلحشور افزایش پیدا کرد. خود زارعی در گفتوگوهایش از همکاری با سلحشور، شکلگیری صحنههای مهم آن مجموعه و جزئیات نقشآفرینی یاد کرده بود. در آثار تلویزیونی «مختارنامه»، «کیمیا» و «آنام» نیز حضور داشت و در سینما در فیلم «روز رستاخیز» نقش اشعث بن قیس را بازی کرد. این ترکیب از نقشهای تاریخی، مذهبی و معاصر، دامنه فعالیت او را از صحنه نمایش به مخاطبان میلیونی تلویزیون رساند.
کارگردانی، مدیریت فرهنگی و پرورش نسل جوان
زارعی در کنار بازیگری، برای سالها مسئولیت مدیریت مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری را بر عهده داشت. او از سال ۱۳۹۵ با بهرهگیری از تجربه پیشین خود برای احیای جریان «تئاتر بچههای مسجد» تلاش کرد؛ جریانی که هدف آن کشف استعدادها و آموزش نسل تازه بازیگران، نمایشنامهنویسان و کارگردانان بود. فعالیتهای مرتبط با نمایشهای آیینی، تئاتر مقاومت و رویدادهای مردمی در این دوره گسترش پیدا کرد. او همچنین تجربه دبیری جشنواره بینالمللی تئاتر فجر را در کارنامه داشت.
در گفتوگویی با خبرگزاری تسنیم در سال ۱۴۰۳، هنگام حضور در نمایش «سراب»، از اهمیت تنوع در گونههای نمایشی و احترام به سلیقههای مختلف تماشاگران سخن گفته بود. او تأکید داشت که اجرای موفق فقط نباید به احساسات تکیه کند، بلکه میتواند اندیشه مخاطب را نیز درگیر سازد. در همان گفتوگو به اشتیاقش برای بازگشت به بازیگری پس از سالهایی اشتغال مدیریتی و به ارزش حضور هنرجویان جوان در کنار پیشکسوتان اشاره کرده بود.
پروژههای دشوار و تأثیر فرهنگی
یکی از تجربههای قابل توجه کارنامه او نمایش «اروند خون» با موضوع شهدای غواص بود. در مراسم بدرقه زارعی، حسین پورکریمی، بازیگر، یادآوری کرد که برای اجرای این اثر صحنهای با حجم بسیار بالای آب طراحی شده و زارعی برای بهنتیجهرسیدن آن پیگیری فراوان داشته است. همکارانش در همان مراسم از اهتمام او به نمایش مذهبی، آموزش جوانان و اخلاق حرفهای سخن گفتند. این توصیفها، بازتاب خاطرات و ارزیابی همکاران اوست و نه ادعای قطعی درباره همه جنبههای شخصیت خصوصیاش.
تأثیر فرهنگی زارعی را میتوان در دو مسیر دید: نقشآفرینی در آثار تلویزیونی شناختهشده مانند «یوسف پیامبر» که به مخاطبان فراوانی رسید، و کار پیگیر در پشت صحنه برای زنده نگهداشتن تئاتر مردمی و فراهم کردن فرصت برای نسل جدید. در مراسم بدرقه او از استقبال تماشاگران در سفرهای هنری به عراق و کشورهای دیگر نیز یاد شد. به این ترتیب، یاد او تنها به یک نقش تلویزیونی محدود نماند و با تلاشهایش برای توسعه شبکه تئاتر ایران نیز پیوند یافت.
روزهای پایانی و وداع
خبر درگذشت این هنرمند روز ۱۷ آبان ۱۴۰۵ از سوی رسانههای معتبر منتشر شد. گزارشها علت فوت را عوارض بیماری پس از یک دوره درمان عنوان کردهاند. مراسم بدرقه او در ۱۹ آبان با حضور خانواده، هنرمندان و همکاران در حوزه هنری تهران برگزار شد. پیکر او روز چهارشنبه ۲۰ آبان ۱۴۰۵ پس از تشییع در شهر قم و برگزاری آیین وداع و اقامه نماز در حرم حضرت فاطمه معصومه(س)، در گلزار شهدای علیبنجعفر(ع) قم به خاک سپرده شد.
از کوروش زارعی مجموعهای از نقشها، اجراها، تجربههای کارگردانی و خاطرههای هنری برجای ماند. برای مخاطبان تلویزیون او «لاوی» است؛ برای اهالی صحنه، همکار و کارگردانی باسابقه؛ و برای هنرجویانی که از برنامههای مردمی تئاتر بهره بردند، نامی پیوندخورده با فرصتآفرینی و آموزش.
منابع و پیوندهای مستند
آرشیو صوتی، تصویری و منابع تکمیلی
تصاویر و گفتوگوهای لینکشده از آرشیو منتشرشده رسانهها هستند؛ حقوق و نسبتدادن آثار به ناشر اصلی محفوظ است.
معلومات إضافية
- نقش ماندگار تلویزیونی
- لاوی، یکی از برادران حضرت یوسف در سریال «یوسف پیامبر».
- سریالهای شناختهشده
- «یوسف پیامبر»، «مختارنامه»، «کیمیا» و «آنام».
- اثر سینمایی شاخص
- فیلم «روز رستاخیز» در نقش اشعث بن قیس.
- شروع فعالیت هنری
- آغاز فعالیت تئاتری در نوجوانی، از حدود ۱۳ سالگی با نمایش «گل و جهله».
- تحصیلات
- کارشناسی هنرهای نمایشی.
- مدیریت فرهنگی
- مدیر مرکز هنرهای نمایشی سوره حوزه هنری از سال ۱۳۹۵ تا بهمن ۱۴۰۴.
- تئاتر بچههای مسجد
- مشارکت در احیا و گسترش برنامههای تئاتری ویژه استعدادهای جوان در مسجدها.
- نمایش اروند خون
- نمایشی با موضوع شهدای غواص؛ از پروژههای صحنهای مورد توجه او.
- کارگردانی تئاتر
- از جمله نمایش «کانال کمیل» و «فیروزه که میخواند».
- حضور در نمایش سراب
- بازی و گفتوگو درباره این نمایش در سال ۱۴۰۳.
- نمایش خورشید کاروان
- از آثار شناختهشده در کارنامه بازیگری تئاتر او.
- جشنواره تئاتر فجر
- سابقه دبیری جشنواره بینالمللی تئاتر فجر.
- هنر آیینی و مذهبی
- توجه ویژه به نمایشهای دینی، عاشورایی و تئاتر مقاومت.
- فعالیت هنری فرامرزی
- سابقه اجرای نمایشهای آیینی در عراق و سوریه، بهگزارش همکاران در مراسم تکریم.
- میراث و تأثیرگذاری
- ترکیبی از بازیگری شناختهشده در تلویزیون و پیگیری تئاتر مردمی و آموزش نسل نو.
شجرة العائلة
همسر کوروش زارعی؛ نام ایشان در گزارش مراسم بدرقه هنرمند منتشر شده است. منبع: خبرگزاری تسنیم، ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
فرزند کوروش زارعی؛ در مراسم بدرقه پدرش سخن گفت. منبع: خبرگزاری تسنیم، ۱۹ آبان ۱۴۰۵.
