
في الذاكرة دائمًا
جهانبخت توفیق
9 فبراير 1931—28 أبريل 1970
مكان الميلاد: سراب، آذربایجان شرقی، مكان الوفاة: لندن، انگلستان
إذا رأيتَ جنازتي فلا تقل: فراق، فراق،
فتلك عندي ساعةُ الوصال واللقاء.
السيرة الذاتية
جهانبخت توفیق از نامهای برجسته تاریخ کشتی آزاد ایران و از نخستین قهرمانان بزرگ بینالمللی این رشته بود. او در ۹ فوریه ۱۹۳۱ (۲۰ بهمن ۱۳۰۹) در شهر سراب، آذربایجان شرقی متولد شد و در کودکی همراه خانواده به تهران آمد. او از نوجوانی به کشتی علاقهمند شد و در ۱۷سالگی در مسابقات کشتی تشویقی تهران شرکت کرد. چند سال بعد به سطح ملی رسید و در حدود ۲۱سالگی عضو تیم ملی کشتی آزاد ایران شد.
نقطه مهم زندگی ورزشی توفیق در المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی رقم خورد؛ جایی که در وزن ۶۷ کیلوگرم کشتی آزاد به مدال برنز المپیک دست یافت. دو سال بعد، در مسابقات قهرمانی جهان ۱۹۵۴ توکیو به مدال طلا رسید و قهرمان جهان شد. این قهرمانی اهمیت تاریخی داشت، زیرا بهعنوان نخستین مدال طلای ایران در مسابقات قهرمانی جهان کشتی شناخته میشود.
توفیق پس از دوران موفق ورزشی، برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و در رشته مهندسی مکانیک در لندن تحصیل کرد. او در دوران اقامت خود در انگلستان نیز فعالیت ورزشی را کنار نگذاشت و در سال ۱۹۶۱ عنوان قهرمانی وزن میانوزن مسابقات قهرمانی کشتی بریتانیا را به دست آورد. همچنین در بازیهای آسیایی ۱۹۵۸ توکیو در وزن ۷۳ کیلوگرم به مدال نقره رسید.
پس از تحصیل، توفیق وارد عرصه اداری و اقتصادی شد و طبق منابع دانشنامهای، به ریاست اداره طرحها و بررسیهای وزارت اقتصاد رسید. زندگی او سرانجام در لندن پایان یافت. درباره تاریخ دقیق درگذشت او میان منابع اختلاف وجود دارد: Olympedia تاریخ ۱۸ مه ۱۹۷۰ را ثبت کرده، در حالی که منابع دیگری ۲۸ آوریل ۱۹۷۰ را ذکر کردهاند؛ محل درگذشت لندن است و سن او هنگام مرگ ۳۹ سال بوده است. پیکر او در گورستان ظهیرالدوله تهران به خاک سپرده شد.
شغل و زمینه فعالیت
جهانبخت توفیق در دو حوزه شناخته میشد:
ورزش: کشتی آزاد در سطح ملی و بینالمللی.
فعالیت حرفهای و اداری: مهندسی مکانیک و مدیریت دولتی؛ ریاست اداره طرحها و بررسیهای وزارت اقتصاد را بر عهده داشت
مهمترین مسابقات و فعالیتها
المپیک هلسینکی ۱۹۵۲: کسب مدال برنز در وزن ۶۷ کیلوگرم کشتی آزاد.
قهرمانی جهان توکیو ۱۹۵۴: کسب مدال طلای وزن ۶۷ کیلوگرم.
جام جهانی کشتی ۱۹۵۸ در صوفیه: کسب مدال نقره در وزن ۷۳ کیلوگرم.
بازیهای آسیایی توکیو ۱۹۵۸: کسب مدال نقره در وزن ۷۳ کیلوگرم.
مسابقات کشتی بریتانیا ۱۹۶۱: قهرمانی در وزن میانوزن.
عضویت در تیم ملی کشتی آزاد ایران: حضور در رقابتهای بینالمللی در دهه ۱۹۵۰.
تحصیل در رشته مهندسی مکانیک در انگلستان: ادامه تحصیل همزمان با حفظ فعالیت ورزشی.
فعالیت در وزارت اقتصاد: تصدی ریاست اداره طرحها و بررسیها پس از بازگشت به ایران
مهمترین دستاوردها
مدال برنز المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی.
مدال طلای قهرمانی جهان ۱۹۵۴ توکیو.
نخستین مدال طلای ایران در مسابقات قهرمانی جهان کشتی، طبق منابع زندگینامهای.
مدال نقره جام جهانی کشتی ۱۹۵۸.
مدال نقره بازیهای آسیایی ۱۹۵۸.
قهرمانی مسابقات کشتی بریتانیا در سال ۱۹۶۱.
علایق و مهارتها
مهارت ورزشی: رقابت در سطح بینالمللی و کسب مدال در المپیک و قهرمانی جهان.
توانایی علمی و حرفهای: تحصیل در مهندسی مکانیک و فعالیت در مدیریت دولتی.
حقایق جالب و مستند
نخستین حضور بزرگ المپیکی او به کسب مدال برنز در هلسینکی ۱۹۵۲ انجامید.
دو سال بعد قهرمان جهان شد.
پس از شهرت ورزشی، برای تحصیل به انگلستان رفت.
در انگلستان نیز کشتی را کنار نگذاشت و در سال ۱۹۶۱ قهرمان بریتانیا شد.
رشته تحصیلی او مهندسی مکانیک بود.
پس از ورزش، مسئولیت اداری در وزارت اقتصاد بر عهده گرفت.
پیکر او در گورستان ظهیرالدوله تهران دفن شد.
مهمترین اتفاق زندگی
مهمترین نقطه عطف ورزشی زندگی جهانبخت توفیق، قهرمانی جهان در سال ۱۹۵۴ بود؛ موفقیتی که نام او را در تاریخ کشتی ایران ماندگار کرد. مدال برنز المپیک ۱۹۵۲
نیز از مهمترین دستاوردهای اولیه او بود. ادامه تحصیل در انگلستان و کسب عنوان قهرمانی بریتانیا در سال ۱۹۶۱ نشان میدهد که فعالیت ورزشی او با مهاجرت تحصیلی متوقف نشد.