فریدون مشیری

في الذاكرة دائمًا

فریدون مشیری

22 سبتمبر 192624 أكتوبر 2000

مكان الميلاد: تهران، ایران، مكان الوفاة: تهران، ایران

عنوان المرقد: قطعه هنرمندان بهشت زهرا، تهران، ایران

فریدون مشیری

في الذاكرة دائمًا

فریدون مشیری

22 سبتمبر 1926—24 أكتوبر 2000

مكان الميلاد: تهران، ایران، مكان الوفاة: تهران، ایران

عنوان المرقد: قطعه هنرمندان بهشت زهرا، تهران، ایران

يوم موتي حين يُحمَل تابوتي،

لا تظنّ أنّ في قلبي حسرةً على هذه الدنيا.

— مولانا
1 / 5

فریدون مشیری؛ عکس تاریخی 1 — منبع: آرشیو آرت‌باکس، artebox.org/moshiri-02/

رسالة صوتية

0:00 / 0:00

زندگی‌نامه

فریدون مشیری در تهران به دنیا آمد و بخشی از کودکی و تحصیلش را در مشهد گذراند. خواندن شعر در خانواده و علاقه زودهنگامش به ادبیات، زمینه‌ای شد تا از نوجوانی شعر بگوید. بازگشت خانواده به تهران، ادامه تحصیل و سپس ورود به کار اداری و مطبوعاتی، او را با فضای فرهنگی پایتخت پیوند داد.

نخستین مجموعه‌اش «تشنه توفان» منتشر شد و به‌تدریج با دفترهایی مانند «گناه دریا» و «ابر و کوچه» شناخته شد. شعر «کوچه» از پرآوازه‌ترین سروده‌های اوست. زبان روشن، تجربه عاشقانه و توجه به دوستی و رنج انسان در شعرش، به ارتباط با طیف گسترده‌ای از خوانندگان کمک کرد.

مشیری در کنار سرودن، سال‌ها به گزینش و معرفی شعر در مطبوعات پرداخت و در شورای شعر و موسیقی رادیو فعالیت داشت. با اقبال اخوان ازدواج کرد و دو فرزند به نام‌های بهار و بابک داشت. در ۳ آبان ۱۳۷۹ در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد؛ شعرش برای بسیاری از مخاطبان با خاطره، محبت و امید همراه مانده است.

سال‌های مدرسه و کار مطبوعاتی

مشیری در ۳۰ شهریور ۱۳۰۵ در تهران به دنیا آمد. در روایت او از کودکی و نوجوانی، رفت‌وآمد خانواده میان مشهد و تهران و بازگشت به پایتخت در ۱۳۲۰ دیده می‌شود. تجربهٔ دبیرستان و کار مطبوعاتی برای او از راه‌های ورود به زندگی ادبی بود. در کنار کار اداری، سال‌ها در مطبوعات حضور داشت و شعر را نیز پی گرفت.

چرا «کوچه» خوانده شد؟

زبان ساده، تکیه بر خاطره و روایت دیدار در فضای آشنا، «کوچه» را در میان خوانندگان نسل‌های مختلف محبوب کرد. این محبوبیت بخشی از کارنامه‌ای است که دفترهای گوناگون شعر را نیز در بر دارد. گفت‌وگوهای منتشرشده با مشیری امکان می‌دهند روایت خودش را از سال‌های کار و نسبتش با شعر بخوانیم. او در ۳ آبان ۱۳۷۹ در تهران درگذشت.

انتشار و خوانش «کوچه»

شعر «کوچه» نخست در اردیبهشت ۱۳۳۹ در هفته‌نامهٔ روشنفکر چاپ شد. نسخهٔ صوتی و تصویری این یادبود از خوانش آرشیوی خود مشیری انتخاب شده‌اند.

منابع تکمیلی زندگی‌نامه، آثار و رسانه‌ها

منابع تکمیلی زندگی‌نامه، آثار و رسانه‌ها

زندگی و آثار

مشخصات و خلاصه سریع
فریدون مشیری؛ شاعر و روزنامه‌نگار ایرانی؛ تولد: ۳۰ شهریور ۱۳۰۵، تهران؛ درگذشت: ۳ آبان ۱۳۷۹، تهران؛ سن هنگام فوت: ۷۴ سال؛ همسر: اقبال اخوان؛ فرزندان: بهار و بابک؛ اثر شناخته‌شده: کوچه؛ آرامگاه: قطعه هنرمندان بهشت زهرا.
تحصیلات و فعالیت حرفه‌ای
تحصیل در مدرسه‌های تهران و مشهد، از جمله دارالفنون و ادیب؛ ادامه آموزش در کنار کار در وزارت پست و تلگراف. تحصیل دانشگاهی را به پایان نرساند. فعالیت مطبوعاتی، مسئولیت صفحات ادبی روشنفکر و همکاری با شورای شعر و موسیقی رادیو از کارهای مستند اوست.
آثار شاخص
تشنه توفان: نخستین مجموعه؛ گناه دریا: مجموعه شعر؛ ابر و کوچه: شامل شعر کوچه؛ بهار را باور کن: دفتر شعر؛ مروارید مهر: مجموعه شعر؛ آه باران: دفتر شعر؛ از دیار آشتی: شعرهای او؛ تا صبح تابناک اهورایی: از آثار دوره پایانی.
خانواده
پدر: ابراهیم مشیری؛ مادر: خورشید (اعظم‌السلطنه). همسر: اقبال‌الزمان اخوان زنجانی، مشهور به اقبال اخوان. فرزندان: بهار مشیری و بابک مشیری. برادران: منوچهر مشیری و منصور مشیری؛ نام و نسبت آنان در شرح عکس آرشیو آرت‌باکس آمده است: https://artebox.org/moshiri-02/ . نام خواهر در منابع بررسی‌شده تأیید نشده است.
دستاوردها و میراث
از چهره‌های شناخته‌شده جریان معتدل شعر نو؛ زبان عاطفی و روشن او به آشنایی مخاطبان گسترده با شعر معاصر کمک کرد. نقش او در معرفی شاعران جوان در مطبوعات نیز در زندگی‌نامه پژوهشی‌اش ثبت شده است. جایزه مشخصی بدون سند به کارنامه افزوده نشده است.
علایق و مهارت‌ها
شعر و موسیقی از علایق مستند حرفه‌ای او هستند. مهارت در زبان ساده و آهنگین، تصویرپردازی عاطفی، انتخاب و ویرایش شعر و کار مطبوعاتی در آثار و فعالیتش دیده می‌شود.
ویژگی‌ها و اهداف
انسان‌دوستی، آشتی و همدلی از مضمون‌های مهم شعر اوست؛ این توصیفِ جهان آثار اوست و تشخیص شخصیت محسوب نمی‌شود. درباره آرزوهای خصوصی یا هدفی غیر از مسیر ادبی مستند، اطلاعات معتبری در دسترس نیست.
سفر و مکان‌های مرتبط
تهران: زادگاه، کار اداری و مطبوعاتی و درگذشت؛ مشهد: بخشی از کودکی و تحصیلات؛ بهشت زهرا: آرامگاه. برای فهرست جامع سفرهای شخصی اطلاعات معتبری در دسترس نیست.
حقایق جالب
۱. شاعر کوچه است. ۲. سال‌ها کارمند پست و تلگراف بود. ۳. در صفحات ادبی مطبوعات به معرفی شاعران دیگر کمک کرد. ۴. شعر سنتی و قالب‌های نو هر دو در کارنامه‌اش حضور دارند. ۵. در شورای شعر و موسیقی رادیو همکاری داشت. ۶. نام دخترش بهار و پسرش بابک است.
مهم‌ترین اتفاق و دلیل شهرت
گسترش خوانندگان شعر کوچه و انتشار دفترهای بعدی، جایگاه او را در میان شاعران محبوب معاصر تثبیت کرد. از این شاعر بیشتر به دلیل زبان روشن و عاطفی و پیوند عشق فردی با مهر انسانی یاد می‌شود.
ورزش، غذا و حیوان خانگی
برای ورزش و تیم موردعلاقه، خوراک محبوب و حیوان خانگی او اطلاعات معتبری در دسترس نیست.
موسیقی، فیلم، کتاب و هنر موردعلاقه
علاقه و همکاری او با موسیقی مستند است؛ اما نام یک فیلم، قطعه موسیقی یا کتاب به‌عنوان محبوب‌ترینِ او در منابع این بررسی تأیید نشده است.
یادداشت دقت منابع
تاریخ‌های شمسیِ ۳۰ شهریور ۱۳۰۵ و ۳ آبان ۱۳۷۹ مبنای این صفحه‌اند. در مدخل انگلیسی ایرانیکا، معادل‌های میلادی با تاریخ شمسی همان مدخل سازگار نیستند؛ برای پرهیز از انتقال این خطا، معادل میلادی از آن نقل نشده است.
منابع عمومی
دانشنامه ایرانیکا: https://www.iranicaonline.org/articles/moshiri-fereydun/ ؛ دانشنامه آزاد پارسی: https://wikijoo.ir/index.php/فریدون_مشیری ؛ کانال معرفی‌شده با نظارت خانواده: https://t.me/s/FereydoonMoshiri
شجرة العائلة
ابراهیم مشیریالأب
خورشید (اعظم‌السلطنه)الأم

نام خانوادگی تأیید نشده است

اقبال‌الزمان اخوان زنجانیالزوج/الزوجة

شناخته‌شده با نام اقبال اخوان

بهار مشیریالابنة
بابک مشیریالابن
منوچهر مشیریالأخ

نام و نسبت در شرح عکس آرشیو آرت‌باکس آمده است

منصور مشیریالأخ

نام و نسبت در شرح عکس آرشیو آرت‌باکس آمده است

إنشاء صفحة تذكارية
صفحة تذكارية لـ فریدون مشیری | QR LIFE