
Always remembered
بیک ایران
November 11, 1964—September 16, 2020
I was dead, I came alive; I was tears, I became laughter;
the fortune of love arrived, and I became fortune everlasting.
Voice message
تاریخچهٔ بیک ایران
از حجرهٔ نوشتافزار تا کارخانهٔ بیک
پیش از آنکه خودکار بیک در ایران ساخته شود، خانوادهٔ رفوگران آن را در بازار تهران میفروختند. داستان بیک ایران از جایی شروع شد که علیاکبر رفوگران تصمیم گرفت همان قلمی را که از خارج میآمد، در تهران بسازد. از دل این تصمیم، شرکت صنعتی «قلم خودکار» شکل گرفت و تولید خودکار بیک در ایران آغاز شد.
از نمایندگی فروش تا ساخت نخستین نمونه
رفوگران تجربهٔ کار در حجرهٔ پدرش و فروش نوشتافزار را داشت. پس از گرفتن نمایندگی فروش بیک، برای ساخت خودکار در ایران با مدیران بیک فرانسه مذاکره کرد. گرفتن مجوز تولید به ساخت نمونهای وابسته بود که شرکت فرانسوی کیفیتش را تأیید کند. او با همراهی پدر و برادر بزرگش، عباس، شرکت صنعتی «قلم خودکار» را تأسیس کرد و ساخت کارخانه را در محلهٔ تهراننو آغاز کرد.
به روایت رفوگران، راه انداختن دستگاه تزریق پلاستیک و ساخت اولین نمونه حدود سه ماه زمان برد. کارخانه یک نمونه برای بررسی به فرانسه فرستاد و پاسخ مثبت بیک راه تولید را باز کرد. نشریهٔ امرداد زمان دریافت مجوز تولید انبوه را آبان ۱۳۴۳ ذکر میکند. مجلهٔ ایکسب نیز شمار کارکنان در آغاز فعالیت را ۹۶ نفر گزارش کرده است.
خودکاری که از کارخانه به بازار رسید
خودکار ساچمهای محصول اصلی این کارخانه بود. رفوگران در روایت خود میگوید که پس از تأیید نمونه، تولید به میلیونها خودکار رسید. آگهیهای فارسی بهجامانده از آن دوره هم نشان میدهند بیک چطور قلمهایش را به خریداران ایرانی معرفی میکرد. امروز این آگهیها در کنار روایت بنیانگذار، بخشی از تاریخ نوشتافزار ایران را ثبت میکنند.
گسترش فعالیت به عطر بیک
رفوگران بعدها به سراغ تولید عطر بیک در ایران رفت. به گفتهٔ خودش، هزینهٔ گمرکی واردات عطر بالا بود و تولید داخلی میتوانست قیمت محصول را برای خریداران پایین بیاورد. او در خاطراتش سال ۱۳۷۵ را زمان خرید کارخانهٔ عطر بیک از فرانسه ذکر میکند. این فعالیت فصل دیگری از همکاری او با برند بیک بود.
آنچه از توقف تولید میدانیم
در تیر ۱۳۹۷، رفوگران در گفتوگو با روزنامهٔ ایران خبر تعطیلی کارخانه را رد کرد و گفت افزایش نرخ ارز، پرداخت بدهیهای ارزی را دشوارتر کرده است. روزنامهٔ ایران در ۲۶ شهریور ۱۳۹۹ گزارش داد که تولید خودکار بیک در ایران متوقف شده بود. تاریخ دقیق توقف تولید، علت نهایی آن و وضعیت ورشکستگی رسمی شرکت در منابع بررسیشده مشخص نیست.
منابع و آرشیو
More information
- آغاز تولید خودکار بیک در ایران
- آبان ۱۳۴۳
- تاریخ انتشار گزارش توقف تولید
- ۲۶ شهریور ۱۳۹۹
- شریک و سهامدار اولیه
- میرزا علی، پدر علیاکبر رفوگران و دارندهٔ ۳۴ درصد از سهام اولیه
- شریک و سهامدار اولیه
- حاج عباس رفوگران، برادر بزرگ علیاکبر و دارندهٔ ۳۳ درصد از سهام اولیه
- مدیر و همکار تولید عطر
- مهندس کاتوزیان، مدیرعامل کارخانهٔ عطر بیک در زمان گزارش و همکار راهاندازی آن
- همکار تجاری در فرانسه
- مارسل بیک، طرف مذاکرهٔ رفوگران برای گرفتن نمایندگی بیک
- کارکنان آغاز فعالیت
- ۹۶ نفر در آغاز فعالیت کارخانه. نام کارکنان در منابع بررسیشده ذکر نشده است.
- نام تجاری و نام شرکت
- بیک (BIC) نام تجاری محصول بود. تولید خودکار در ایران را شرکت صنعتی «قلم خودکار» راه انداخت.
- محصولات تولیدی
- خودکار ساچمهای بیک در کارخانهٔ تهراننو و عطر جیبی بیک در کارخانهٔ جداگانهای که رفوگران راهاندازی کرد.
- محصول شاخص و عامل شهرت
- خودکار ساچمهای بیک با آغاز تولید انبوه در ایران شناخته شد. رفوگران از تولید میلیونها خودکار در سالهای فعالیت یاد کرده است.
- رویداد تعیینکننده
- پس از تأیید نمونهٔ ساخت ایران توسط بیک فرانسه، مجوز تولید انبوه در آبان ۱۳۴۳ صادر شد.
- راهبرد تولید
- تبدیل نمایندگی فروش و واردات به تولید داخلی با تأیید نمونه و همکاری شرکت بیک فرانسه.
- حوزههای فعالیت
- تولید نوشتافزار و گسترش فعالیت صنعتی رفوگران به عطرهای جیبی.
- هدف و مزیت تولید عطر در ایران
- رفوگران تولید داخلی را راهی برای کاهش هزینهٔ واردات و عرضهٔ عطر با قیمت مناسبتر میدانست.
- پروژهٔ تولید قطعه در فیروزکوه
- طبق گزارش پیجو، در ۱۳۷۷ کارخانهای با مشارکت بیک فرانسه برای تولید نوک خودکار در فیروزکوه احداث شد. تأمین قطعه و ایجاد زمینهٔ صادرات از اهداف پروژه بود.
- سرمایهٔ ثبتی آغاز فعالیت
- ۱۰ میلیون ریال، طبق گزارش مجلهٔ ایکسب دربارهٔ آغاز فعالیت کارخانه.
- آمار تولید عطر بیک
- طبق گزارش «کارخانه آنلاین»، تولید سالانه در زمان گزارش حدود ۶ میلیون عدد عطر بود.
- چالش مالی گزارششده
- رفوگران در تیر ۱۳۹۷ گفت نوسان نرخ ارز، پرداخت بدهیهای ارزی مجموعه را دشوارتر کرده بود.
- تقدیر از بنیانگذار
- علیاکبر رفوگران در سال ۱۳۹۵ نشان و لوح امینالضرب را دریافت کرد.
- نشانی کارخانهٔ اولیهٔ خودکار بیک
- ایران، تهران، محلهٔ تهراننو؛ محل راهاندازی کارخانهٔ شرکت صنعتی «قلم خودکار».
بنیانگذاران، شرکا و همکاران
پدر علیاکبر رفوگران، بنیانگذار بیک ایران، و یکی از شرکای اولیهٔ شرکت صنعتی «قلم خودکار». سهم اولیه به روایت علیاکبر رفوگران ۳۴ درصد بود. دیگر بنیانگذاران و همکاران شرکت: علیاکبر رفوگران، همبنیانگذار و دارندهٔ ۳۳٪ از سهام اولیهٔ «قلم خودکار»؛ مهندس کاتوزیان، همکار راهاندازی و مدیرعامل کارخانهٔ عطر بیک در زمان گزارش؛ مارسل بیک، طرف مذاکرهٔ رفوگران برای دریافت نمایندگی بیک از فرانسه.
برادر بزرگ علیاکبر رفوگران و یکی از شرکای اولیهٔ شرکت صنعتی «قلم خودکار». سهم اولیه به روایت علیاکبر رفوگران ۳۳ درصد بود.
