پوران فرخزاد
February 4, 1933 — December 29, 2016

Place of birth: تهران
Place of death: تهران
Resting place address: بهشت زهرا، تهران، Section نام آوران
Gone from sight, yet the light of your memory lives on in the soul of every day.
Biography
پوران فرخزاد در خانوادهای پرجمعیت رشد کرد که ادبیات و کتابخوانی در آن جایگاه مهمی داشت. پدرش، محمد فرخزاد، نظامی بود و مادرش توران وزیریتبار نام داشت. او در کودکی در نوشهر و شهرهای دیگری زندگی کرد و سپس در تهران بزرگ شد. بنا بر روایتهای منتشرشده از زندگی او، فرزندان خانواده پیش از ورود به مدرسه با خواندن آشنا شده بودند و کتابخوانی بخشی از فضای خانوادگیشان بود.
او از دوران مدرسه به ادبیات علاقه نشان داد و در دبستانهای ژاله و سروش درس خواند. بعدها به ترجمه، روزنامهنگاری و فعالیتهای فرهنگی روی آورد. در بخشی از زندگی حرفهای خود با نام «پوران بهمن» ترجمه منتشر میکرد و در نشریات ادبی و فرهنگی فعالیت داشت. همچنین در رادیو و تلویزیون در برنامههای ادبی و فرهنگی مشارکت کرد.
پوران فرخزاد در ادامه مسیر خود، شعر و داستان را با پژوهش ادبی و فرهنگی پیوند داد. یکی از مهمترین زمینههای کار او، معرفی زنان اثرگذار در فرهنگ و تاریخ ایران و جهان بود. کتابها و مجموعههای پژوهشی او درباره زنان شاعر، جایگاه زن در ادبیات و زندگی ادبی فروغ فرخزاد، بخش مهمی از کارنامهاش را تشکیل میدهند. اثر دو جلدی «زن از کتیبه تا تاریخ» و فرهنگ «کارنمای زنان کارای ایران از دیروز تا امروز» از آثار شاخص او به شمار میروند.
در زندگی شخصی، او با سیروس بهمن ازدواج کرد و این ازدواج به جدایی انجامید؛ حاصل آن دو دختر بود. پوران تا سالهای پایانی زندگی به فعالیت ادبی و پژوهشی شناخته میشد. او در روزهای آخر عمر در بیمارستان ایرانمهر تهران بستری شد و در ۹ دی ۱۳۹۵ درگذشت. پس از درگذشتش، رسانههای فارسیزبان از او بهعنوان شاعر، نویسنده و پژوهشگری یاد کردند که در ثبت و معرفی سهم زنان در فرهنگ و ادبیات کوشش کرده بود.
تحصیلات
دبستان ژاله: از مدارس دوران کودکی او در تهران.
دبستان سروش: مدرسه دیگری که در زندگینامههایش ذکر شده است.
آموزش زبان انگلیسی: طبق گزارش ایرانوایر، از حدود ۹سالگی با کمک معلمان خصوصی زبان انگلیسی آموخت.
دورههای فرهنگی: در انجمن فرهنگی پروین و سپس انجمن ایران و آمریکا آموزش زبان را ادامه داد.
تحصیلات تکمیلی: در دوره آزاد ترجمه دانشکده علوم ارتباطات تحصیل کرد.
اهداف و آرزوها
یکی از روشنترین موضوعاتی که در گفتههای منتشرشده پوران فرخزاد دیده میشود، تلاش برای ثبت و معرفی نقش زنان در تاریخ و فرهنگ است.
او در گفتوگویی درباره شکلگیری پروژه «زن از کتیبه تا تاریخ» توضیح داده بود که میخواست بررسی کند زنان در طول تاریخ چه جایگاهی داشتهاند و چرا تعداد زنان شناختهشده در تاریخ شعر ایران، در مقایسه با مردان، کمتر به چشم میآید.
از این رو، مهمترین هدف مستند او را میتوان گردآوری و ثبت میراث فرهنگی زنان و فراهم کردن منابعی برای شناخت بهتر آنان دانست.
حقایق جالب درباره پوران فرخزاد
1. از نام مستعار استفاده میکرد: برخی ترجمههای او با نام «پوران بهمن» منتشر شدهاند؛ نامی مرتبط با ازدواج نخستش.
2. از کودکی زبان انگلیسی میآموخت: گزارش زندگینامهای ایرانوایر آغاز آموزش زبان انگلیسی او را حدود ۹سالگی ذکر میکند.
3. در چند قالب ادبی فعالیت داشت: فعالیت او به شعر محدود نبود و داستان، رمان، ترجمه، نقد و پژوهش را نیز شامل میشد.
4. پروژهای بزرگ درباره زنان انجام داد: دانشنامه «زن از کتیبه تا تاریخ» در دو جلد و بیش از دو هزار صفحه منتشر شد.
5. درباره هزاران زن پژوهش کرد: در گفتوگویی که کانون زنان ایرانی منتشر کرده، به گردآوری زندگی حدود چهار هزار زن در دانشنامه خود اشاره شده است.
6. در رادیو و تلویزیون نیز فعالیت داشت: کارنامه او علاوه بر کتاب و مطبوعات، برنامههای فرهنگی و ادبی را نیز دربر میگرفت.
7. خواهر فروغ بود، اما هویت ادبی مستقلی داشت: او در مصاحبهای تأکید کرد که اعضای خانواده فرخزاد هرکدام مسیر جداگانهای داشتهاند.
8. به پژوهش تاریخی زنان علاقه ویژه داشت: یکی از انگیزههای اعلامشده او برای نگارش دانشنامه، بررسی جایگاه زنان در تاریخ و ادبیات بود.
9. در سال ۱۳۹۵ درگذشت: او پس از بستری شدن در بیمارستان ایرانمهر تهران، در ۹ دی ۱۳۹۵ بر اثر ایست قلبی درگذشت.
پوران فرخزاد بیشتر با چه چیزی شناخته میشود؟
پوران فرخزاد بیشتر بهعنوان شاعر، نویسنده و پژوهشگری شناخته میشود که آثار مهمی درباره زنان فرهنگساز ایران و جهان، شعر زنان و زندگی خواهرش فروغ فرخزاد نوشته است. دو اثر شاخص او «زن از کتیبه تا تاریخ» و «کارنمای زنان کارای ایران از دیروز تا امروز» هستند.
Family tree
آلاله بهمن Daughter
افسانه Daughter
More information
- شغل و زمینه فعالیت
- شاعری:نویسندگی: ترجمه: روزنامهنگاری:پژوهش ادبی: فرهنگنویسی و دانشنامهنگاری:فعالیت رادیویی و تلویزیونی
- مهمترین دستاوردها و افتخارات
- تألیف دانشنامه زنان فرهنگساز ایران و جهان:تدوین کارنمای زنان کارای ایران: پژوهش درباره شعر زنان:فعالیت در چند شاخه ادبی: حفظ بخشی از میراث ادبی خانواده فرخزاد
- علایق شناختهشده
- کتابخوانی:زبان انگلیسی و ترجمه:شعر و ادبیات: تاریخ زنان: ادبیات زنان
- مهارتها و استعدادها
- پژوهش و گردآوری اطلاعات: نویسندگی ادبی: ترجمه: روزنامهنگاری: نقد و تحلیل ادبی:تألیف آثار مرجع
- ویژگیهای شخصیتی
- استقلالطلبی:علاقه به مطالعه و یادگیری: پشتکار پژوهشی: علاقه به استقلال فکری
- سفرها و مکانهای مرتبط با زندگی او
- نوشهر، مازندران: تهران
- موسیقی، فیلم، کتاب و هنر موردعلاقه
- کتاب و ادبیات: شعر زنان: فروغ فرخزاد: سهراب سپهری
- مهمترین اتفاقات زندگی
- ورود به فعالیتهای ادبی و مطبوعاتی: نگارش دانشنامه زنان: درگذشت فروغ و فریدون فرخزاد: سالهای پایانی و درگذشت:
- میراث و تأثیرگذاری
- مهمترین میراث پوران فرخزاد، تلاش برای ثبت و معرفی زنانی است که در تاریخ و فرهنگ ایران و جهان نقش داشتهاند. آثار مرجع او اطلاعات زندگینامهای زنان را در یک مجموعه گردآوری کردند و امکان مراجعه به اطلاعات پراکنده تاریخی را برای خوانندگان و پژوهشگران فراهم آوردند. او همچنین در زمینه معرفی شعر زنان، نقد ادبی و روایت زندگی فروغ فرخزاد فعالیت کرد. هرچند شهرت عمومی خانواده فرخزاد تا حد زیادی با نام فروغ و فریدون پیوند خورده است، پوران نیز با مجموعهای مستقل از آثار ادبی و پژوهشی شناخته میشود. در یک ارزیابی منصفانه، اهمیت او فقط در نسبت خانوادگیاش با فروغ نیست؛ پژوهش درباره زنان و تدوین آثار مرجع، بخش اصلی هویت حرفهای او را شکل میدهد
- حرفه
- شاعر، نویسنده، مترجم، منتقد ادبی و پژوهشگر
- مهمترین اثر
- «زن از کتیبه تا تاریخ» و «کارنمای زنان کارای ایران از دیروز تا امروز»
- دلیل اصلی شهرت
- پژوهش درباره زنان فرهنگساز و فعالیتهای ادبی و فرهنگی
- یک حقیقت جالب
- ترجمههایی از او با نام «پوران بهمن» منتشر شدهاند.
