
به یاد همیشه
ایرج داناییفرد
۲۰ اسفند ۱۳۲۹—۲۱ آذر ۱۳۹۷
زادگاه: تهران، ایران، محل درگذشت: بیمارستان نمازی، شیراز، ایران
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود
ایرج داناییفرد با پیراهن ایران؛ آرشیو جام تخت جمشید، مالکیت عمومی طبق شناسنامه Commons. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Iraj_Danaeifard.jpg
بیوگرافی
این روایت اولشخص، بازنویسی تحریریه بر اساس منابع عمومی است؛ نقلقول یا نوشته شخصی ایرج داناییفرد نیست.
از شلوارک آبی تا تیم بزرگسالان
فوتبال برای من از کودکی آغاز شد؛ از تیم خردسالان «ستارههای آبی» تا ردههای پایه تاج. پدرم، علی داناییفرد، از پایهگذاران و مربیان قدیمی این باشگاه بود، اما رسیدن من به ترکیب بزرگسالان مسیر سادهای نداشت. در ادامه در نیروی هوایی و عقاب بازی کردم و سپس به پاس رسیدم. تجربه این باشگاهها، بخشی از رشد من پیش از بازگشت به تاج و حضور در تیم ملی بود.
شبی که نامم در تاریخ جام جهانی ماند
مهمترین لحظه شناختهشدن من با پیراهن ایران، مسابقه برابر اسکاتلند در جام جهانی آرژانتین بود. از زاویه بسته گل زدم و بازی یک بر یک شد. آن گل، نخستین گل ایران در مرحله نهایی جام جهانی و زمینه نخستین امتیاز ایران در این مسابقات بود؛ جایگاهی که فیفا و کنفدراسیون فوتبال آسیا هر دو ثبت کردهاند. برای هواداران، نام من با همان حرکت و همان لحظه پیوند خورد، اما پشت آن، سالها بازی در فوتبال باشگاهی ایران قرار داشت.
از باشگاههای ایران تا تالسا
در ایران برای تاج، عقاب و پاس بازی کردم و سپس مسیرم به فوتبال آمریکا رسید. به تیم تالسا رافنکس در لیگ NASL پیوستم و تا ۱۹۸۴ در آن مجموعه حضور داشتم. نام باشگاه آمریکایی در برخی زندگینامههای فارسی متفاوت نقل شده؛ در این صفحه، روایت رسمی AFC درباره تالسا مبنا قرار گرفته است. حضور در محیطی تازه، فصل دیگری از دوران بازی من بود که پس از تجربه جام جهانی شکل گرفت.
پایان پیراهن ملی، ادامه یک خاطره
پس از جام ملتهای آسیا ۱۹۸۰ کویت، از فوتبال ملی کنار رفتم. کارنامهای با ۱۷ بازی و سه گل ملی برایم ثبت شد. سالهای پس از بازی را نیز در آمریکا گذراندم و مدتی مدیریت یک فروشگاه ورزشی در دالاس را بر عهده داشتم. در بازگشتهای بعدی به ایران، فرصت مربیگری مورد انتظارم فراهم نشد. بیماری کبد، آخرین روزها را به بیمارستان نمازی شیراز کشاند. میراث من در فوتبال ایران، بهویژه با نخستین گل جام جهانی، زنده مانده است؛ لحظهای که نسلهای بعد هم در آرشیو مسابقات میتوانند ببینند.
منابع
آرشیو فدراسیون فوتبال آلمان، تیم ایران در جام جهانی ۱۹۷۸گلی در جام جهانی و ادامهٔ مسیر در آمریکا
در جام جهانی آرژانتین، گل من به اسکاتلند نتیجه را به تساوی رساند و نخستین گل ایران در مرحله نهایی این رقابتها شد. فیلم رسمی فیفا، لحظه مسابقه را نگه داشته است؛ سندی تصویری که میتوان آن را کنار گزارشها دید. اهمیت آن گل در تاریخ تیم ملی است، اما تمام زندگی ورزشی من را در یک صحنه خلاصه نمیکند.
در ایران برای تاج، عقاب و پاس بازی کردم و بعدتر در آمریکا به تالسا رافنکس رفتم. کنفدراسیون فوتبال آسیا دوره تالسا را از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۴ ثبت کرده است. سالهای پس از بازی نیز با زندگی در دالاس و ارتباط با فوتبال ادامه یافت. نام پدرم، علی داناییفرد، بخش شناختهشده دیگری از پیشینه خانوادگی من است؛ پیوندی میان دو نسل که هر کدام در دوره خود در تاریخ فوتبال باشگاهی ایران حضور داشتند.
منابع و یادداشت دقت
فیفا: نخستین گل ایران و تساوی با اسکاتلند
AFC: آمار ملی و باشگاه تالسا
رادیوفردا: کودکی، مسیر باشگاهی و سالهای پس از بازی
تسنیم: گزارش درگذشت و بیمارستان نمازی
آناتولی: تاریخ تولد و درگذشت
در بعضی منابع روز تولد متفاوت آمده است؛ مبنای تاریخ این صفحه گزارش آناتولی، ۲۰ اسفند ۱۳۲۹، است. تصاویر تاریخی از آرشیو جام تخت جمشید، بازنشر Wikimedia Commons، با نشان منبع حفظشدهاند. شناسنامه تصاویر.
منابع فیلدهای سفارشی
کارنامه ملی و دستاورد تاریخی
مشاهده منبع 1
فعالیتها و مکانهای مرتبط
مشاهده منبع 1
فیلم آرشیوی گل به اسکاتلند
مشاهده منبع 1