رضا آقاربی

به یاد همیشه

رضا آقاربی

؟۱۷ مرداد ۱۳۸۷

زادگاه: تهران، ایران

آدرس آرامگاه: بهشت زهرا (س)، قطعه هنرمندان، قطعه هنرمندان بهشت زهرا، تهران

رضا آقاربی

وقار یک زندگی

رضا آقاربی

؟—۱۷ مرداد ۱۳۸۷

زادگاه: تهران، ایران

آدرس آرامگاه: بهشت زهرا (س)، قطعه هنرمندان، قطعه هنرمندان بهشت زهرا، تهران

هر که آمد عمارتی نو ساخت

رفت و منزل به دیگری پرداخت

— سعدی
۱ / ۶

پرتره رضا آقاربی — آرشیو منظوم

پیام صوتی

0:00 / 0:00

بیوگرافی

رضا آقاربی؛ از تئاتر تا روایت‌های سینمایی و تاریخی

زادروز در منابع معرفی: سال ۱۳۳۷، تهران — درگذشت: ۱۷ مرداد ۱۳۸۷

رضا آقاربی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ایران بود. چهره او برای مخاطبان آثار دفاع مقدس و مجموعه‌های تاریخی آشناست؛ از فیلم‌هایی چون «پرچمدار» و «عروس حلبچه» تا نقش پادیامون در «یوسف پیامبر» و عبدالله بن وال در «مختارنامه». یاد او در همین تصویرهای باقی‌مانده ادامه دارد؛ تصویر بازیگری که در کنار گروه‌های گوناگون، بخشی از روایت سینما و تلویزیون ایران شد.

تهران و آغاز فعالیت هنری

در معرفی آی‌فیلم، تولد آقاربی در سال ۱۳۳۷ در تهران ثبت شده است. تحصیلات او تا مقطع دیپلم ذکر شده و آغاز فعالیت هنری‌اش به سال ۱۳۶۰ و تئاتر بازمی‌گردد. نخستین تجربه سینمایی او بازی در «پرچمدار» به کارگردانی شهریار بحرانی بود. این مسیر، از تجربه صحنه به حضور در تولیدات تصویری رسید و در سال‌های بعد با فیلم‌های دیگر ادامه یافت.

حضور در سینما

در کارنامه ثبت‌شده او، فیلم‌هایی چون «حماسه دره شیلر»، «خانه‌ای مثل شهر»، «صخره همیشه سبز»، «عروس حلبچه»، «ماه عسل»، «همسفر»، «فرمان آتش» و «دایره سرخ» دیده می‌شود. بخشی از این آثار به سینمای دفاع مقدس تعلق دارند. مرور نام این فیلم‌ها نشان می‌دهد که فعالیت آقاربی تنها به مجموعه‌های تلویزیونی مشهور سال‌های پایانی محدود نبوده و سینما بخش مستقلی از مسیر حرفه‌ای او را تشکیل می‌داده است.

پادیامون و عبدالله بن وال

در «یوسف پیامبر»، نقش پادیامون، رئیس محافظان معبد آمون، را ایفا کرد. این نقش با طراحی لباس و گریم تاریخی در حافظه تصویری مخاطبان ثبت شد. در «مختارنامه» نیز در نقش عبدالله بن وال، از توابین، حضور داشت. در فهرست آثار او، مجموعه «فرستاده» به کارگردانی جواد شمقدری نیز آمده است. شخصیت‌های نمایشی این آثار را باید از زندگی واقعی بازیگر جدا دانست؛ آنچه در این یادبود ثبت می‌شود، نقش‌آفرینی و همکاری حرفه‌ای اوست.

مسیر فیلم‌ها از دهه شصت تا دهه هفتاد

فهرست آثار ثبت‌شده آقاربی، تصویری روشن‌تر از استمرار حضور او در سینما به دست می‌دهد. پایگاه منظوم «پرچمدار» را در سال ۱۳۶۳، «حماسه دره شیلر» را در ۱۳۶۵ و «خانه‌ای مثل شهر» را در ۱۳۶۶ ثبت کرده است. در ادامه، «صخره همیشه سبز» در ۱۳۶۷ و «عروس حلبچه» در ۱۳۶۹ قرار می‌گیرند. این ترتیب، سال‌های آغاز فعالیت تصویری بازیگری را نشان می‌دهد که پیشینه‌اش از صحنه نمایش آغاز شده بود و در چند تولید پی‌درپی ادامه یافت.

در دهه هفتاد نیز «ماه عسل» در ۱۳۷۱، «همسفر» در ۱۳۷۲ و دو فیلم «فرمان آتش» و «دایره سرخ» در ۱۳۷۴ در همان فهرست دیده می‌شوند. این سال‌ها بر اساس ثبت پایگاه آثار نقل شده‌اند. کنار هم خواندن آن‌ها کمک می‌کند کارنامه او فقط به چند نقش تلویزیونی شناخته‌شده محدود نشود و سهم فیلم‌های سینمایی نیز در روایت زندگی هنری‌اش دیده شود.

همراهی با گروه مختارنامه

در شرح‌حال منتشرشده او، از حضورش در بخش‌های شاهرود و آبادان پروژه «مختارنامه» یاد شده است. او برای ایفای نقش عبدالله بن وال، در کنار ولی‌الله شیراندامی، قادر پزشکی و فریدون سورانی قرار گرفت. این همکاری، بخشی از تجربه حضور او در تولیدی گروهی بود که سال‌های تصویربرداری‌اش با زمان پخش عمومی فاصله داشت؛ از همین رو دیده‌شدن نامش در اثری که پس از درگذشت او پخش شده، به معنی ادامه فعالیتش پس از آن تاریخ نیست.

یاد هنرمند در روایت خانواده

در کنار فهرست نقش‌ها، روایت کوتاه خانواده نیز بخشی از یاد او را حفظ کرده است. همسرش در گفت‌وگوی عمومی با ایلنا در سال ۱۳۹۸، از سرزدن خانواده به مزار او سخن گفت و درگذشتش در مرداد ۱۳۸۷ را یادآوری کرد. این روایت، سوی دیگر زندگی هنرمندی را نشان می‌دهد که مخاطب بیشتر از پشت قاب تلویزیون می‌شناسد؛ انسانی که یادش هم در آثار تصویری و هم در حافظه نزدیکانش باقی مانده است.

واپسین سال‌ها و یادگار تصویری

آقاربی در مرداد ۱۳۸۷ بر اثر عارضه قلبی درگذشت. گزارش‌های شرح‌حال، ۱۷ مرداد را روز درگذشت او ثبت کرده‌اند. آرامگاه او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا در تهران قرار دارد. همسرش که نام خانوادگی «تمدن‌نژاد» از او در گفت‌وگوی عمومی با ایلنا منتشر شده، سال درگذشت و حضور خانواده در مزار او را تأیید کرده است؛ جزئیات غیرعمومی خانواده در این صفحه وارد نشده است. بازپخش آثار، فرصتی است تا تماشاگران تازه هم او را ببینند و نامش تنها در تیتراژهای قدیمی باقی نماند.

یادداشت درباره تاریخ‌ها

سال ۱۳۳۷ برای تولد در معرفی آی‌فیلم و چند شرح‌حال آمده است، اما در منابع اصلی مورد استفاده روز و ماه ثبت نشده؛ تاریخ کامل تولد حدس زده نشده است. معرفی آی‌فیلم، زمان درگذشت را «مرداد ۸۷» نوشته و چند شرح‌حال روز ۱۷ مرداد ۱۳۸۷ را ذکر کرده‌اند. عنوان نقش او در «مختارنامه» با ضبط‌های «عبدالله بن وال» و «عبدالله بن وائل» دیده می‌شود. سال نمایش اثر با زمان بازی بازیگر در آن یکسان فرض نشده است.

منابع زندگی‌نامه و فیلدهای تکمیلی

منبع تکمیلی شرح همکاری‌ها: ایران‌بانو؛ معرفی کارنامه و حضور در بخش‌های شاهرود و آبادان مختارنامه.

منبع تصاویر، ویدیو و صدا

دو تصویر نقش پادیامون و دو ویدیوی کوتاه، گزیده‌هایی از سکانس یوسف پیامبر در آرشیو رسمی آی‌فیلم۲ هستند. فایل صوتی، صدای همان نسخه تلویزیونی است؛ ممکن است شامل دوبله و صدای سایر شخصیت‌ها باشد و مصاحبه مستقل یا صدای شخصی تأییدشده هنرمند معرفی نمی‌شود.

اطلاعات بیشتر

حوزه فعالیت
بازیگری تئاتر، سینما و تلویزیون
سال تولد در معرفی آی‌فیلم
۱۳۳۷؛ تهران، ایران
تاریخ درگذشت در شرح‌حال‌ها
۱۷ مرداد ۱۳۸۷؛ معرفی آی‌فیلم زمان را مرداد ۸۷ آورده است.
آغاز فعالیت
تئاتر، سال ۱۳۶۰
تحصیلات ثبت‌شده
دیپلم؛ معرفی آی‌فیلم
نخستین تجربه سینمایی
پرچمدار، به کارگردانی شهریار بحرانی
یوسف پیامبر
نقش پادیامون، رئیس محافظان معبد آمون
مختارنامه
نقش عبدالله بن وال، از توابین
فرستاده
از مجموعه‌های تلویزیونی کارنامه
عروس حلبچه
از فیلم‌های کارنامه سینمایی
دایره سرخ
از فیلم‌های کارنامه سینمایی
فرمان آتش
از فیلم‌های کارنامه سینمایی
حماسه دره شیلر
از فیلم‌های کارنامه سینمایی
خانه‌ای مثل شهر
از فیلم‌های کارنامه سینمایی
آرامگاه
قطعه هنرمندان بهشت زهرا، تهران
شجره‌نامه خانوادگی
تمدن‌نژادهمسر

همسر رضا آقاربی؛ نام خانوادگی او در گفت‌وگوی عمومی با ایلنا درباره آرامگاه همسرش منتشر شده است. نام کوچک افزوده نشده است.

ساخت صفحه یادبود
یادبود رضا آقاربی | QR LIFE