به یاد همیشه

ایرج خواجه امیری
۱۱ دی ۱۳۱۱—۲۱ مرداد ۱۴۰۵
زادگاه: خالدآباد نطنز، استان اصفهان، ایران
آدرس آرامگاه: قطعه هنرمندان، بهشت زهرا، تهران
بر سر تربت ما چون گذری همت خواه
که زیارتگه رندان جهان خواهد بود
زندگینامهٔ ایرج
خوانندهٔ آواز ایرانی و چهرهٔ ماندگار برنامهٔ گلها؛ مشهور به «پهلوان آواز».
روایت اولشخص بازنویسیشده بر پایهٔ منابع است؛ نقلقول مستقیم نیست.
آواز را در خانواده آموختم؛ پدرم با ردیف آشنا بود و تعزیه نیز گوش مرا با نغمههای ایرانی پرورش داد. بعدها نزد ابوالحسن صبا آموزش دیدم و راه رادیو پیش رویم باز شد. در کنار تحصیل و کار نظامی، موسیقی را دنبال کردم.
برنامهٔ گلها برایم فرصتی شد تا کنار نوازندگان بزرگ بخوانم. دعوت داوود پیرنیا، آوازم را به مخاطبان تازه رساند. از نکتههای جالب مسیرم، استفاده از «ایرج»، نام برادرم، بهعنوان نام هنری بود.
ترانههای سینمایی، صدایم را با تصویر محمدعلی فردین در حافظهٔ مردم همراه کردند. موسیقی دستگاهی و آواز رادیویی، در کنار این ترانههای مردمی، دو سوی کارنامهام بودند. همکاری با هنرمندانی چون جلیل شهناز، فرهنگ شریف و حسن کسایی، بخش مهمی از این راه بود.
موسیقی در خانوادهام ادامه یافت؛ احسان و الیکا نیز به این هنر پرداختند. آنچه از سالهای خواندنم باقی مانده، اجراها و خاطرهای است که شنوندگان با آنها زندگی کردهاند.
منابع: دویچهوله، گزارش زندگی و درگذشت، ۲۱ مرداد ۱۴۰۵: https://www.dw.com/fa-ir/a-78338125 ؛ تسنیم، خبر ۳۶۶۹۶۳۰: https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/05/21/3669630/ ؛ ایرانآرت، گزارش خانواده (بازنشر ویستا): https://vista.ir/2608/269/ua9vl/
دنیا دو روزه — گزیدهٔ ۳۵ ثانیهای از رسانهٔ صبا
اطلاعات بیشتر
- نام اصلی و خانواده
- نام اصلی: حسین خواجهامیری؛ نام هنری: ایرج. پدر: نعمتالله خواجهامیری. همسران: توران صولتتاش و فرزانه عمیمینژاد. فرزندان: همایون، هومن، هاله، الیکا و احسان خواجهامیری؛ احسان خواننده و آهنگساز و الیکا فعال موسیقی است. منابع: دویچهوله a-78338125؛ ایرانآرت، بازنشر https://vista.ir/2608/269/ua9vl/
- آثار و دستاوردهای شاخص
- حضور در مجموعهٔ رادیویی گلها؛ آواز در مجموعههای برگ سبز و گلهای رنگارنگ؛ ترانههای فیلم گنج قارون؛ همکاری با جلیل شهناز، فرهنگ شریف، حسن کسایی و دیگر استادان موسیقی. شهرت او به قدرت صدا و تسلط بر آواز دستگاهی پیوند دارد. منبع: https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/05/21/3669630/ و گزارش دویچهوله a-78338125.
- آموزش، مهارت و میراث
- آموزش اولیه نزد پدر و سپس ابوالحسن صبا؛ تحصیل در دانشکده افسری. مهارت شناختهشده: آواز دستگاهی و تحریرهای آوازی. میراث: پیوند آواز رادیویی با ترانههای مردمی سینما و ماندگاری در حافظهٔ چند نسل. نام «ایرج» را از برادرش برای فعالیت هنری برگزید. منابع: تسنیم ۳۶۶۹۶۳۰؛ دویچهوله a-78338125؛ نمناک p119799.