به یاد همیشه

اکبر کارگرجم
۵ دی ۱۳۲۳—۴ آبان ۱۴۰۴
زادگاه: تهران، محل درگذشت: تهران
آدرس آرامگاه: قطعهٔ نامآوران بهشت زهرا، تهران
نمیرم از این پس که من زندهام
که تخم سخن را پراکندهام
پرترهٔ آرشیوی اکبر کارگرجم در سالهای بازی
بیوگرافی
اکبر کارگرجم؛ مدافعی که از زمینهای بهجتآباد به آسیا رسید
برای کسانی که فوتبال تاج را در دهههای چهل و پنجاه دنبال میکردند، نام اکبر کارگرجم با پیراهن شمارهٔ چهار و لقبی ماندگار همراه بود. او را «سیمخاردار» میخواندند. کارگرجم در ۵ دی ۱۳۲۳ در تهران به دنیا آمد و در ۴ آبان ۱۴۰۴ در همان شهر درگذشت. میان این دو تاریخ، سالهای بازی در راهآهن، قهرمانی با تاج و پوشیدن پیراهن ایران قرار دارد. مسیر او از زمینهای خاکی محلهای آغاز شد که هنوز فاصلهٔ فوتبال کودکان تا ورزشگاههای بزرگ را میشد با قدمهای خودشان پیمود.
بهجتآباد و آغاز فوتبال
روایت منتشرشده از آکادمی استقلال، کارگرجم را فرزند دوم خانوادهای پنجنفره معرفی میکند و آغاز فوتبالش را به نوجوانی در بهجتآباد تهران پیوند میدهد. نزدیکی باشگاه تاج به محله باعث شد او و گروهی از هممحلهایهایش به تیم خردسالان باشگاه راه پیدا کنند. محمدرضا عادلخانی و حسین فرزامی هم از نامهایی هستند که در روایت آن سالها کنار او دیده میشوند. گزارش المپدیا از دورهٔ باشگاهی او با راهآهن آغاز میشود و پیوستنش به تیم بزرگسالان تاج را در ۱۹۶۹ ثبت کرده است. این دو روایت، یکی از فوتبال محله و تیم پایه میگوید و دیگری از آغاز کارنامهٔ بزرگسالان.
تاج، قهرمانی آسیا و سالهای فوتبال ملی
در سال ۱۹۷۰، تاج در فینال جام باشگاههای آسیا با نتیجهٔ دو بر یک هاپوئل تلآویو را شکست داد و جام را در تهران بالای سر برد. کارگرجم یکی از مدافعان تیمی بود که این قهرمانی را رقم زد. در سالهای بعد، عنوانهای داخلی و قهرمانی باشگاههای تهران نیز به کارنامهٔ باشگاهی او افزوده شد. نسل او از بازیکنانی بود که نام تاج را هم در مسابقات داخلی و هم بیرون از ایران تثبیت کرد.
کارگرجم از ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۴ برای ایران بازی کرد. سال ۱۹۷۲ دو رویداد مهم زندگی ورزشیاش را کنار هم گذاشت. ایران در جام ملتهای آسیا قهرمان شد و او در همان سال در ترکیب کاروان فوتبال ایران به المپیک مونیخ رفت. در کارنامهٔ ملی او یک گل هم ثبت شده است. روایت آکادمی استقلال آن را گل دیرهنگام برابر سوریه در مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی معرفی میکند. برای مدافعی که شهرتش بیشتر با دفع حملات و محافظت از دروازه به دست آمده بود، آن گل بخش متفاوتی از خاطرهٔ هواداران شد.
لقب سیمخاردار و اختلاف روایتها دربارهٔ عنوان مرد سال
کارگرجم در خط دفاع برای تاج و ایران شناخته میشد و در سالهای پایانی حضورش در تاج، بازوبند کاپیتانی تیم را هم بست. در روایت آرشیو جام تختجمشید و آکادمی استقلال، عنوان مرد سال فوتبال به ۱۳۵۲ نسبت داده شده است. المپدیا سال ۱۹۷۳ را ثبت کرده و گزارش تسنیم سال ۱۳۵۳ را آورده است. هر سه منبع اصل انتخاب او را تأیید میکنند. تفاوت در سالِ ذکرشده را میتوان در پیوندهای پایین صفحه دید.
سالهای پایانی و یاد او
کارگرجم در گفتوگوی سال ۱۴۰۰ با تسنیم، از دلنگرانیاش برای استقلال و از دشواری ورود پیشکسوتان به ورزشگاه گفت. پیشنهادش این بود که برای بازیکنان قدیمی کارت مشخصی صادر شود تا حضورشان در ورزشگاه سادهتر باشد. آن گفتوگو یادآور این است که پایان سالهای بازی، پیوند او با فوتبال و همنسلانش را قطع نکرده بود.
او پس از دورهای بیماری در تهران درگذشت. آیین تشییع پیکرش ۷ آبان ۱۴۰۴ در ورزشگاه شیرودی برگزار شد و قطعهٔ نامآوران بهشت زهرا برای خاکسپاری اعلام شده بود. آنچه از او در تاریخ فوتبال مانده، کارنامهٔ مدافعی است که هم قهرمانی باشگاهی آسیا را دید و هم با تیم ملی در جام ملتها قهرمان شد. برای هوادارانی که نخستین بار نامش را از بزرگترهایشان شنیدهاند، همین دو مسیر راهی برای شناختن صاحب پیراهن شمارهٔ چهار است.
منابع و آرشیو
مصاحبه و گزارش تصویری
اطلاعات بیشتر
- رشته و پست
- فوتبال، مدافع
- باشگاهها
- راهآهن و تاج تهران
- قهرمانی باشگاهی آسیا
- جام باشگاههای آسیا ۱۹۷۰ با تاج
- قهرمانی ملی
- جام ملتهای آسیا ۱۹۷۲ با تیم ملی ایران
- حضور در المپیک
- المپیک مونیخ ۱۹۷۲
- لقب ورزشی
- سیمخاردار
- عنوان فردی
- مرد سال فوتبال ایران در دههٔ ۱۳۵۰
- گل ملی شاخص
- گل ایران برابر سوریه در مقدماتی جام جهانی، به روایت آکادمی استقلال
- بازیهای جام ملتهای آسیا ۱۹۷۲
- بر اساس آرشیو تیمملی، در سه مسابقهٔ این دوره برای ایران بازی کرد.
